Niemowlak często puszcza bąki – przyczyny i sposoby na kolki

Niemowlak często puszcza bąki najczęściej z zupełnie naturalnego powodu – jego układ pokarmowy dopiero dojrzewa, a podczas karmienia lub płaczu połyka powietrze. Jeśli dziecko prawidłowo przybiera na wadze, je, oddaje stolce i nie ma objawów alarmowych, same gazy zwykle nie oznaczają choroby.

Dlaczego niemowlak ma dużo gazów?

W pierwszych miesiącach życia jelita uczą się trawić mleko i kształtuje się ich mikrobiota. Bakterie jelitowe rozkładają resztki pokarmu, a jednym z produktów tego procesu są gazy. Ich oddawanie jest normalnym sposobem usuwania powietrza z przewodu pokarmowego.

Duże znaczenie ma też połknięte powietrze. Niemowlę może przyjąć go więcej, gdy jest bardzo głodne, płacze przed karmieniem albo je łapczywie. Przy karmieniu piersią przyczyną bywa zbyt płytkie uchwycenie brodawki. Przy karmieniu butelką problem może wynikać ze zbyt szybkiego przepływu mleka lub z tego, że smoczek nie jest wypełniony pokarmem.

Najczęstsze sytuacje sprzyjające połykaniu powietrza to:

• Dziecko zaczyna jeść dopiero po długim płaczu i jest bardzo niespokojne.
• Podczas karmienia piersią nie obejmuje szczelnie brodawki i otoczki ustami.
• Smoczek butelki ma zbyt szybki przepływ albo jest nieprawidłowo dobrany.
• Niemowlę podczas jedzenia często się odrywa, krztusi lub połyka w pośpiechu.
• Pokarm w smoczku nie utrzymuje się przez cały czas karmienia.

U części dzieci gazy nasilają się także po rozpoczęciu rozszerzania diety, ponieważ organizm dopiero przyzwyczaja się do nowych produktów. Sam intensywniejszy zapach gazów nie świadczy jeszcze o alergii ani nietolerancji. Jeśli pojawiają się także wymioty, biegunka, zaparcia, wysypka lub wyraźne pogorszenie samopoczucia, opowiedz o tym pediatrze.

Jak pomóc niemowlęciu przy gazach?

Najpierw sprawdź sposób karmienia. Dziecko powinno być ułożone stabilnie, z głową nieco wyżej niż tułów. Przy karmieniu piersią pomocna może być ocena przystawienia przez doradcę laktacyjnego. Jeśli występuje nadmiar mleka i maluch krztusi się lub je bardzo szybko, także warto omówić to ze specjalistą.

Odbijanie krok po kroku

Odbijanie pomaga uwolnić część powietrza połkniętego podczas posiłku. Możesz spróbować tej czynności po karmieniu, a przy łapczywym jedzeniu także w jego trakcie:

1. Weź dziecko pionowo na ręce i oprzyj jego głowę oraz szyję na swoim ramieniu.
2. Ułóż niemowlę tak, aby jego brzuch przylegał do Twojego tułowia, ale nie uciskaj go.
3. Podtrzymuj plecy i głowę, a drugą dłonią delikatnie poklepuj lub głaszcz plecy od dołu ku górze.
4. Pozostań w tej pozycji przez kilka minut. Jeśli odbicie nie nastąpi, nie potrząsaj dzieckiem i nie trzymaj go długo na siłę.

Nie każde niemowlę odbija po każdym posiłku. Brak odbicia sam w sobie nie musi oznaczać problemu, zwłaszcza gdy dziecko jest spokojne i prawidłowo się rozwija.

Masaż i pozycje ułatwiające oddawanie gazów

Masaż brzuszka wykonuj wtedy, gdy dziecko jest spokojne, a nie bezpośrednio po jedzeniu. Połóż niemowlę na plecach i bardzo delikatnie zataczaj dłonią koła zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Możesz także powoli zginać nóżki w kierunku brzucha, naśladując ruch pedałowania.

Ulgę może przynieść noszenie dziecka w pozycji pionowej albo ułożenie go na przedramieniu brzuchem w dół, z podtrzymaniem głowy. Czasem sprawdza się też krótka pozycja na brzuszku, ale wyłącznie podczas czuwania i pod stałym nadzorem. Nie układaj dziecka na brzuchu do snu.

W domu możesz wypróbować kilka łagodnych metod, obserwując reakcję dziecka:

• noś niemowlę pionowo po karmieniu i zapewnij mu spokojne tempo jedzenia,
• rób przerwy na odbicie, gdy dziecko je łapczywie lub zaczyna się krztusić,
• wykonuj delikatny masaż brzuszka i ćwiczenia nóżkami poza porą bezpośrednio po posiłku,
• układaj dziecko na brzuszku tylko na chwilę, gdy nie śpi i pozostaje pod Twoją obserwacją,
• przy karmieniu butelką rozważ smoczek o wolniejszym przepływie lub butelkę antykolkową, ale po wcześniejszym sprawdzeniu, czy obecne trudności wynikają z techniki karmienia.

Nie wprowadzaj samodzielnie restrykcyjnej diety podczas karmienia piersią. Związek między pojedynczymi produktami spożywanymi przez matkę a gazami u dziecka nie jest prosty, a eliminowanie całych grup pokarmów może pogorszyć odżywienie mamy. Zmiany diety, mleka modyfikowanego lub preparatów, takich jak symetykon, omów z pediatrą. Probiotyk również nie powinien być wybierany wyłącznie na podstawie reklamy.

Gazy czy kolka – jak rozpoznać różnicę?

Gazy mogą powodować krótkotrwały niepokój, prężenie się, podciąganie nóg i ulgę po odbiciu lub oddaniu stolca. Kolka oznacza nawracające, długie epizody intensywnego płaczu u poza tym zdrowego dziecka, często pojawiające się o podobnej porze i trudne do ukojenia. Oba problemy mogą występować jednocześnie, ale sam płacz nie pozwala ustalić przyczyny.

Jeśli dziecko dobrze je, przybiera na wadze, ma prawidłowy kolor skóry i między epizodami zachowuje się jak zwykle, gazy najczęściej są częścią dojrzewania układu pokarmowego. Z czasem ich uciążliwość zwykle się zmniejsza.

Kiedy gazy wymagają konsultacji lekarskiej?

Niepokój powinny wzbudzić nie same bąki, lecz ich połączenie z innymi objawami. Szczególnie ważny jest przyrost masy ciała. Jeśli dziecko słabo przybiera, odmawia jedzenia albo wyraźnie zmienia zachowanie, skontaktuj się z pediatrą.

Jeżeli pojawi się obrzęk twarzy, trudność w oddychaniu, sinienie albo dziecko gwałtownie słabnie, natychmiast wezwij pomoc medyczną. Przy zaparciu zwróć uwagę nie tylko na liczbę dni bez stolca, ale też na jego konsystencję i trudność wypróżniania. U niemowlęcia karmionego piersią rzadsze stolce mogą być normą, jeśli są miękkie, a dziecko prawidłowo rośnie.

Częste puszczanie bąków zwykle mija wraz z dojrzewaniem jelit. Spokojne karmienie, prawidłowe przystawienie, odbijanie i delikatny masaż mogą zmniejszyć dyskomfort. Gdy masz wątpliwości albo pojawia się którykolwiek z objawów alarmowych, skonsultuj dziecko z pediatrą.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W razie niepokojących objawów skontaktuj się z pediatrą lub innym lekarzem.