Dlaczego noworodek kicha? Czy to powód do niepokoju?
Kichanie u noworodka jest najczęściej naturalnym odruchem fizjologicznym, a nie oznaką choroby. W ten sposób dziecko oczyszcza wąskie drogi oddechowe z kurzu, pyłu, drobnych cząstek, a czasem także resztek mleka. Niepokój powinny wzbudzić dopiero objawy towarzyszące, takie jak gorączka, gęsty katar, wyraźne osłabienie lub trudności z oddychaniem.
Dlaczego noworodek kicha?
Po narodzinach dziecko przystosowuje się do oddychania powietrzem atmosferycznym. Jego błony śluzowe są wrażliwe, a nos ma niewielką średnicę, dlatego nawet drobina kurzu może wywołać kichnięcie. To odruch bezwarunkowy, który pomaga usunąć zanieczyszczenia i utrzymać drożność nosa.
Noworodki oddychają głównie przez nos, szczególnie podczas snu i karmienia. Z tego powodu organizm szybko reaguje na każdą obecność substancji drażniącej. Kichanie po karmieniu może pojawić się wtedy, gdy niewielka ilość mleka przedostanie się do nosa. Sprzyja temu niedojrzałość struktur anatomicznych nosa i jamy ustnej.
Do częstych, niechorobowych przyczyn kichania należą:
- Kurz, pyłki i inne drobne cząstki obecne w powietrzu.
- Suche powietrze, zwłaszcza w ogrzewanym pomieszczeniu.
- Nagła zmiana temperatury, na przykład wyjście z ciepłego mieszkania na chłód.
- Resztki mleka, które dostały się do nosa podczas karmienia.
- Dym tytoniowy, intensywne zapachy i inne czynniki drażniące.
Samo kichanie, nawet powtarzające się kilka razy w ciągu dnia, zwykle nie wymaga leczenia. Nie należy mylić go z sapką lub katarem. Sapka to dźwięk utrudnionego przepływu powietrza przez nos, natomiast kichnięcie jest krótkim odruchem oczyszczającym.
Kiedy kichanie wymaga konsultacji z lekarzem?
O znaczeniu kichania decyduje przede wszystkim ogólny stan dziecka. Jeżeli noworodek spokojnie oddycha, prawidłowo je, jest aktywny w typowy dla siebie sposób i nie ma innych objawów, najczęściej nie ma powodu do obaw. Sytuacja wygląda inaczej, gdy pojawiają się symptomy infekcji lub niedrożności nosa.
Poniższe zestawienie pomaga odróżnić typowy odruch od sytuacji wymagającej kontaktu z pediatrą:
| Kiedy zachować spokój | Kiedy skonsultować się z lekarzem |
|---|---|
| Kichanie występuje sporadycznie albo po karmieniu. | Kichaniu towarzyszy gęsty katar, szczególnie utrudniający oddychanie lub jedzenie. |
| Dziecko oddycha swobodnie i nie ma podwyższonej temperatury. | Pojawia się gorączka, kaszel, wyraźne osłabienie albo nietypowa senność. |
| Noworodek je jak zwykle i zachowuje się typowo. | Dziecko jest niespokojne, nie chce jeść, ma świsty lub widoczny wysiłek oddechowy. |
| Nos nie jest stale zatkany, a kichanie szybko ustępuje. | Pojawiają się bezdechy, sinienie lub trudności z nabraniem powietrza. |
U noworodka nawet katar może szybko utrudnić karmienie i oddychanie, ponieważ dziecko nie radzi sobie jeszcze swobodnie z oddychaniem przez usta. Trudności w oddychaniu, sinienie, bezdech lub wyraźne pogorszenie stanu dziecka wymagają pilnej pomocy medycznej. Przy gorączce, gęstej wydzielinie z nosa, kaszlu albo odmowie jedzenia należy skontaktować się z pediatrą.
Alergia, światło i inne przyczyny kichania
Alergia u noworodka jest rzadsza niż u starszych dzieci, ale nie można jej całkowicie wykluczyć. Podejrzenie może nasuwać napadowe kichanie połączone z wodnistą wydzieliną z nosa, zmianami skórnymi, wymiotami, biegunką lub innymi dolegliwościami pokarmowymi. Takie objawy wymagają oceny lekarza, a nie samodzielnego wprowadzania diety eliminacyjnej czy leków.
Czasem kichanie pojawia się po nagłym kontakcie z jasnym światłem. Tę reakcję określa się jako syndrom ACHOO. Jest to odruch związany z nadwrażliwością na światło, który może występować rodzinnie. Jeśli dziecko kicha głównie po wyjściu na słońce, a poza tym oddycha i zachowuje się prawidłowo, samo zjawisko zwykle nie wskazuje na infekcję.
Najczęściej odpowiedź na pytanie, dlaczego noworodek kicha, jest prosta: organizm oczyszcza wrażliwy nos. Obserwacji wymagają nie pojedyncze kichnięcia, lecz zmiana zachowania dziecka, problemy z oddychaniem, karmieniem albo objawy infekcji.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
